Gorące tematy: Ryszard Opara: „AMEN” Smoleńsk Zostań BLOGEREM! RSS Kontakt
Uwaga! Wygląda na to, że Twoja przeglądarka nie obsługuje JavaScript. JavaScript jest wymagany do poprawnego działania serwisu!
26 postów 303 komentarze

Maria.W

Maria Wesołowska - 1. Iz 40, 31 2. "Trzeba żyć, a nie tylko istnieć." Plutarch 3. "Albo znajdziemy drogę, albo ją zbudujemy." Hannibal

Konstytucja Stanów Zjednoczonych

ZACHOWAJ ARTYKUŁ POLEĆ ZNAJOMYM

Znalazłam w archiwum tekst pisany kilka lat temu. Warto by odświeżyć temat.

 

Konstytucja Stanów Zjednoczonych Ameryki (ang. The Constitution of the United States) to ustawa zasadnicza Stanów Zjednoczonych, uchwalona 17 września 1787 i później ratyfikowana w każdym ze stanów przez specjalne zgromadzenia.

Składa się ona z tylko siedmiu artykułów, do których potem, w ciągu wielu lat, na skutek różnych potrzeb, dodano jeszcze 27 poprawek. Ostatnia, 27 poprawka weszła w życie 7 maja 1992 roku. Co ciekawe, została ona zaproponowana wspólnie z Kartą Praw w 1789 roku, a zatem jej ratyfikacja trwała ponad 200 lat.

 

           Jest to pierwsza na świecie konstytucja (pierwsza spisana konstytucja nowożytna) i nadal obowiązuje (nieprzerwanie od początku, chociaż z poprawkami). (W krajach europejskich konstytucje były co jakiś czas zmieniane, pisane od nowa.) Była ona wzorem dla wielu konstytucji w innych krajach (niedawno w Kosowie próbowano się zawzorować na konstytucji amerykańskiej).

           Zaczyna się ona od słów „My, naród Stanów Zjednoczonych” (ang. We the people of the United States”).Słowa te są w USA bardzo popularne a Amerykanie są z nich bardzo dumni, podobnie, jak i z całej swojej konstytucji.

Konstytucja amerykańska jest przechowywana (wraz z kilkoma innymi dokumentami ważnymi dla historii USA) na publicznej wystawie w budynku National Archives and Records Administration w Waszyngtonie (w klimatyzowanych pancernych szafach, za szkłem kuloodpornym).

 

           Jej twórcy sami przyznali, że pisząc ją korzystali z dorobku Monteskiusza i innych filozofów Oświecenia a także z republikańskiej tradycji starożytnego Rzymu
i demokratycznej starożytnej Grecji.

Był to kolejny dokument (w historii USA), który miał spajać poszczególne kraje (stany) i pomóc im obronić niepodległość (po wojnie z Wielką Brytanią). Konstytucja ta zapewnia więc utrzymanie demokratycznego ustroju republikańskiego oraz wspólną obronę („Stany Zjednoczone gwarantują każdemu stanowi wchodzącemu w skład tej Unii republikańską formę rządów, będą bronić każdego z nich przed inwazją oraz na żądanie władzy ustawodawczej lub wykonawczej (w wypadku gdy ustawodawcza zebrać się nie może) przed zaburzeniami wewnętrznymi.”). Trzeba tu przypomnieć, że formalnie USA są federacją wielu (początkowo 13, a obecnie 50) krajów (czyli stanów), w których obowiązują różne prawa.

Konstytucja zapewnia też ochronę każdemu obywatelowi USA przed nadużyciami ze strony rządu federalnego a także przed rządami stanowymi, zakłada prawo do obrony w procesie sądowym, poszanowanie własności i inne.

           Konstytucja USA zakłada podział władzy na: ustawodawczą (Kongres), wykonawczą (prezydent) i sądowniczą.

 

Niektóre jej zapisy uważamy dziś za oczywiste (podział władzy, prawa człowieka, poszanowanie własności ludzi przez państwo). Np. takie:

Poprawka III

W czasie pokoju wojsko nie będzie kwaterowane w żadnym domu bez zgody właściciela, a w czasie wojny też tylko w sposób prawem określony.

 

Poprawka IV

Nie będzie naruszane prawo ludzi do bezpieczeństwa osobistego, nietykalności mieszkania, papierów i ruchomości, oraz zapewniające ochronę przed nieuzasadnionymi rewizjami i sekwestrami. Nakaz rewizji lub aresztowania może być wydany jedynie przez sąd na podstawie uzasadnionego podejrzenia, popartego przysięgą lub oświadczeniem, przy czym dokładnie musi być wymienione miejsce rewizji oraz osoby i rzeczy, które mają być obłożone aresztem.

 

Inne zaś jej zapisy byłyby w Europie nie do pomyślenia, np. prawo do powszechnego posiadania i noszenia broni - Poprawka II:Dobrze zorganizowana milicja jest niezbędna dla bezpieczeństwa wolnego państwa; prawo ludzi do posiadania i noszenia broni nie może być naruszone.

           Jedni uważają konstytucję USA za wzór i szczyt demokracji. Np. słowa „My, naród”, jako dobitny wyraz tego, że to naród ustanawia swoją konstytucję i swoje prawa a także Poprawka X: Uprawnienia, których Konstytucja nie powierzyła Stanom Zjednoczonym ani nie wyłączyła z właściwości poszczególnych stanów, przysługują nadal poszczególnym stanom bądź ludowi.

Niektórzy zachwycają się tym (podkreślając zwięzłość, prostotę a zarazem uniwersalność tej konstytucji), że dokument opracowany w XVIII w dla 13 państw członkowskich Unii i ok. 4 mln. obywateli jest nadal wystarczający, skuteczny i dobry w XXI w. dla ponad 300 mln. mieszkańców w 50 stanach.

Inni zaś twierdzą, że jest ona taka krótka, tylko dlatego, że w czasie jej opracowywania było bardzo gorąco a jej twórcy pracowali pod presją:

„Konstytucję tę pisano latem, i to latem upalnym i wilgotnym. Sześćdziesięciu ojców-założycieli siedziało od końca maja do wczesnego września w stosunkowo niewielkiej sali, a ponieważ spiskowali, okna były zabite, a drzwi szczelnie zamknięte, by nikt nie podsłuchiwał ich obrad. Ojcowie-założyciele nosili ciężkie stroje zakrywające całe ciało i jeszcze bardziej dokuczliwe peruki. Jak pisze historyk: „Gdy delegaci pozajmowali siedzenia wokół niewielkich, lecz solidnych stołów, które dla nich ustawiono, przybysze z północy omdlewali w swoich wełnianych garniturach”. Czy w tych warunkach można normalnie i długo pracować? Oczywiście, że nie. (…) Gdy po wielu tygodniach sporów osiągnięto wreszcie porozumienie, delegaci mieli już serdecznie dosyć obrad: powtarzam, w upale i w szczelnie zamkniętym pomieszczeniu.”

 

Podkreśla się, że Amerykanom chodziło o to, żeby zapewnić sobie ustrój, w którym nigdy nie będzie tyranii (co było wtedy dość powszechne w Europie a oni się tego obawiali). Równocześnie jednak (po rewolucji przeciw tyranii monarchy) republika stworzyła urząd prezydenta, którego władza równa była królewskiej, a nawet ją przewyższała. - Stany Zjednoczone nie mają premiera czy choćby konstytucyjnego rządu, jak ma to miejsce
w Wielkiej Brytanii – mają tylko prezydenta, który jest jednoosobową władzą wykonawczą, mianuje sędziów i jest naczelnym dowódcą sił zbrojnych. I te wszystkie funkcje prezydent mógł (w czasie tuż po uchwaleniu konstytucji) pełnić, jak długo chciał.

Inną taką specyficzną sprawą jest w USA (co także wynika wprost z konstytucji) urząd wiceprezydenta. „Szybko okazało się, jak wiele kwestii było (w konstytucji) niedomyślanych i niedopracowanych. Nikt nie wiedział na przykład, po co właściwie istnieje stanowisko wiceprezydenta. John Adams, pierwszy wiceprezydent USA, miał rację, gdy stwierdził ironicznie: „Mój kraj w swej mądrości wymyślił dla mnie zupełnie niepotrzebny urząd”. Istotnie, wiceprezydent USA nie ma żadnych praktycznie konstytucyjnych obowiązków
i żadnych uprawnień. Co więcej, szybko okazało się, że zgodnie z konstytucją prezydent może pochodzić z jednego stronnictwa, a wiceprezydent z przeciwnego, z oczywistymi skutkami takiego dziwoląga itd., itp.
” (Wiceprezydent jest obecnie uważany za osobę „na zapas”, w razie odwołania, ubezwłasnowolnienia lub śmierci prezydenta; pełni głównie mniej ważne funkcje reprezentacyjne. Gdy zaś prezydent znajdzie się w sytuacji niebezpieczeństwa, to wiceprezydent jest podobno zamykany w nieznanym bezpiecznym miejscu wraz z sędzią Sądu Najwyższego, żeby w razie czego mógł od razu zostać zaprzysiężony i podjąć obowiązki prezydenta.)

 

           Widać więc różnice między ustrojem państwa w USA a republikami w Europie,
choć oba te rodzaje państw są demokratyczne. – tak więc demokracje mogą się bardzo różnić między sobą.

Na zakończenie cytat, który mnie trochę rozśmieszył:

„Ojcowie-założyciele byliby przerażeni, gdyby wiedzieli, że na tych siedmiu krótkich artykułach, jakie zdołali spisać, zanim się rozjechali (bo pierwotnie mieli zamiar opracować później dokładną i pełną konstytucję, ta miała być tylko taka tymczasowa), będzie się opierało najnowocześniejsze państwo świata z najpotężniejszą armią, jaką znała ludzkość.  

KOMENTARZE

  • autorka
    Niedawno wskazywałem różnicę między Konstytucją USA a faktycznie pierwszą konstytucją - Artykułami Henrykowskimi.

    Przypomnę.
    Amerykańska powołuje się na naród, ale naród dający Kongresowi władzę ustanawiania praw szczegółowych.
    W efekcie dane i opisane są prawa społeczeństwa - ludzi. Pani je wymieniała, jak choćby prawo posiadania broni.
    Przecież to jest prawo dane obywatelowi przez władzę zwierzchnią. To, czy to Kongres, Prezydent, czy król-to odrębna sprawa.

    Polska konstytucja - określa prawa sprawującego urząd, czyli wykonawcy woli społeczeństwa.
    To naród (fakt - wówczas stan szlachecki), nadawał prawa do wykonywania służebnych spraw organizacyjnych i dawał po temu stosowne możliwości materialne.


    W sumie - to odrębne ujęcie problemu tworzenia ustroju państwa.

    Warto zauważać te różnice.
  • Na tym świecie pełnym złości nie ostanie się nic
    co nie jest poparte mocnymi argumentami.
    Stąd II poprawka.

    "Prawo Ptasznika" :
    Prawa obywatelskie nie poparte groźbą masowego użycia broni przeciw tyranom są warte tyle co zużyty papier toaletowy.

    Przykłady : III Rzesza, ZSRR, Kambodża, Korea Północna, III RP .
  • @Ptasznik z Trotylu 22:14:25
    10/10!!!! Pzdr!
  • @Maria Wesołowska
    Ważne powiedzenie - "Albo znajdziemy drogę, albo ją zbudujemy." Hannibal


    Konstytucja Stanów Zjednoczonych Warto by odświeżyć temat.


    Hierarchia demokracji szybciej zbudowała potęgę Stanów Zjednoczonych:)
  • @Krzysztof J. Wojtas 21:37:07
    Istotnie, jest to ciekawa zależność i warto zwrócić na nią uwagę.
  • @goodness 12:18:19
    To też fakt. Z tym, ze w Stanach konstytucja powstała na początku istnienia państwa, dla uregulowania podstaw jego bytu na samym początku. USA to, jak wiadomo, stosunkowo młode państwo - liczy sobie mniej niż 250 lat (ok. 237). Natomiast wcześniej wzmiankowane artykuły henrykowskie powstały już dłuższy czas po oficjalnym powstaniu państwa polskiego, dla uregulowania ówczesnych spraw bieżących (względem tamtych czasów wtedy i w przyszłości). Późniejsze dokumenty także miały na celu poprawę sytuacji państwa.
  • @Maria Wesołowska 22:36:42
    Zresztą Stany powstały jako państwo o jednej ustawie zasadniczej (później nieznacznie zmienianej, ale nigdy anulowanej!) obowiązującej bez przerw do dnia dzisiejszego. To też miało na to wpływ.

    W tym punkcie się zgadzam.
  • @Maria Wesołowska 22:39:23
    Oczywiście nieprzerwany ciąg życia Konstytucji Stanów Zjednoczonych jest ważnym elementem spokojnego kreowania przyszłości państwa. U nas jednak, życie polskiej konstytucji przechodziło ciekawe czasy, o których ostrzegają sławne życzenia w Chinach „ Obyś nie żył w ciekawych czasach”. Ciekawe czasy ominęły USA, lecz różnica budowy demokracji hierarchią, jaką wskazał pan K. Wojtas jest znacznie ważniejszym czynnikiem.


    Ponieważ pragnę upowszechnić Polską Demokrację Kwantową, która polega na wskazaniu tworzenia przepisów w uporządkowany cyfrowo naturalny sposób hierarchiczny, potwierdzam, że „Hierarchia demokracji szybciej zbudowała potęgę Stanów Zjednoczonych”

    "Albo znajdziemy drogę, albo ją zbudujemy."

OSTATNIE POSTY

więcej

ARCHIWUM POSTÓW

PnWtŚrCzPtSoNd
   1234
567891011
12131415161718
19202122232425
2627282930  

ULUBIENI AUTORZY

więcej